میکس گیتار چیه و چرا این‌همه مهمه؟

گیتار از اون ساز هاست که اگر خوب میکس بشه، آهنگ رو فوق العاده جذاب میکنه و اگر هم بد میکس بشه، کل فضا رو خراب می‌کنه. از طرفی ساز گیتار، هم پره فرکانسه، هم حساسه، هم اگر خوب جا نخورده باشه، راحت با وکال و کیک و بیس قاطی می‌کنه و همه‌چی شلوغ می‌شه.

میکس گیتار باعث می‌شه:

• صدای ساز تمیز شنیده بشه
• داخل آهنگ درست فیکس بشه
• با بقیه سازها خوب قفل بشه

پس ماجرا این نیست که فقط صدا خوب بشه؛ موضوع اینه که گیتار تو آهنگ درست بشینه.

10 مرحله تا یک میکس اصولی با گیتار

میخوام برات خیلی منظم و طبقه بندی شده بگم که چطوری میکست رو اصولی و تکنیکی پیش ببری.

مرحله اول: ضبط درست، از نون شب واجب‌تره

قبل از هرچیزی باید بگم که نصف مشکلات میکس گیتار اصلا از میکس نیست؛ بلکه از ضبط هست. وقتی تو یک گیتار شلخته ضبط می‌کنی، نمی‌تونی توقع داشته باشی با میکس معجزه بشه.

چندتا نکته ساده ولی حیاتی:

1. پیک باید درست انتخاب بشه؛ بعضی پیک‌ها صدای تیز ایجاد می‌کنن.
2. فاصله میکروفن باید استاندارد باشه؛ نه بچسبونی به ساز، نه خیلی دور باشه.
3. اتاقت باید حداقل یک‌کم کنترل شده باشه.
4. اگر گیتارت الکتریکه، بهتره گیتار تمیز وارد کارت صدا بشه، نه از اول پر از دیستورشن

وقتی ضبط قشنگ و شسته‌رفته انجام بشه، بقیه مراحل خیلی راحت‌تر پیش میره.

مرحله دوم: مرتب‌سازی قبل از شروع میکس

قبل از این‌که بری سراغ EQ و کمپرس، باید لاین رو تمیز کنی. این کار شاید ساده به نظر بیاد، ولی تاثیرش خیلی زیاده.

این موارد تو این مرحله انجام می‌شه:

• نویزهای اضافی حذف می‌شه.
• صداهای عجیب مثل برخورد سیم یا پیک گرفته می‌شه.
• اگر اجرای خراب داشته باشه، اون قسمت درست می‌شه.

اگر آکوستیک ضبط شده باشه، حتی قطع‌شدن‌های الکی نت هم تو ذوق می‌زنه.

مرحله سوم: EQ؛ کاری که شخصیت گیتار رو مشخص می‌کنه

حالا می‌رسیم به EQ. این‌جا باید دقیق کار کنی. EQ مثل قاشق نمک تو غذاست؛ اگر زیاد بریزی، غذا نابود می‌شه.

حذف فرکانس‌های اضافی

گیتار صداهای خیلی پایین لازم نداره، پس معمولاً یک High Pass بین ۸۰ تا ۱۲۰ هرتز کار رو راه می‌ندازه.

تقویت وسط‌ها

وسط‌ها همون جاییه که گیتار زنده می‌شه. اگر تو می‌شنوی که گیتار تو آهنگ گم شده، یه کمی تقویت محدوده یک تا چهار کیلوهرتز کمک می‌کنه.

کنترل تیزی

اگر گیتار زیادی تیزه یا سیم‌ها صدا می‌دن، کمی از ۵ تا ۷ کیلوهرتز کم می‌شه.

مرحله چهارم: کمپرس؛ قشنگ‌سازی داینامیک

کمپرس کاری می‌کنه گیتار یک‌دست‌تر و جمع‌وجورتر شنیده بشه.

برای آکوستیک

کمپرس باید خیلی ملایم باشه. اگر زیاد کمپرس بشه، حس طبیعی ساز از بین میره.

برای الکتریک

برای الکتریک کمپرس قوی‌تر جواب می‌ده. چون این ساز معمولا تو مجموعه صداهای شلوغ استفاده می‌شه.

تنظیم پیشنهادی:

• Ratio حدود 2:1 تا 4:1
• Attack متوسط
• Release طبیعی و هماهنگ با ریتم

مرحله پنجم: ریورب و دیلی؛ فضای درست به گیتار بده

ریورب و دیلی اگر درست استفاده بشه، صدای گیتار خیلی خوشگل‌تر می‌شه، ولی اگر زیاد استفاده بشه، انگار گیتار می‌افته ته چاه.

ریورب

یک ریورب کوچیک معمولا کفایت می‌کنه. Plate یا Room معمولا بهترین نتیجه رو می‌ده.

دیلی

دیلی باعث می‌شه گیتار گرم‌تر بشه و طبیعی‌تر شنیده بشه. ۱/۸ یا ۱/۴ معمولاً خوب جواب می‌ده.

مرحله ششم: پن کردن؛ جابه‌جاییشون مهمه

پن کردن تو میکس گیتار خیلی مهمه. وقتی درست پن کنی، انگار آهنگ نفس می‌کشه.

گیتارهای ریتم

یکیش چپ، یکیش راست. مثلا ۷۰ درصد چپ و راست.

گیتار لید

معمولا تو مرکز یا نزدیک مرکز قرار می‌گیره.

گیتار آکوستیک

اگر پاپ باشه، معمولا کمی به یک سمت پن می‌شه تا وکال وسط جا بگیره.

مرحله هفتم: نویزگیری و جمع کردن صداهای اضافی

گیتار مخصوصا الکتریک، خیلی وقت‌ها نویز داره. Noise Gate کمک می‌کنه، ولی نباید شدید تنظیم بشه که صدای Tail قطع بشه. اگر صدای پیک یا کلیک‌های اضافی شنیده بشه، EQ و پلاگین‌های De-Click کمک می‌کنن.

مرحله هشتم: لایه‌سازی؛ حجم بده به گیتارت

اگر تو می‌خوای گیتار تو آهنگت وزن داشته باشه، باید لایه‌سازی کنی.

چند روش لایه‌سازی:

• دوبار همان ریف رو جدا ضبط کنی
• ترکیب Clean و Distortion
• استفاده از دو Tone متفاوت
• اضافه کردن یک گیتار آروم زیر لاین اصلی

این تکنیک می‌تونه میکس رو خیلی حرفه‌ای کنه.

مرحله نهم: اتومیشن؛ چیزی که آهنگ رو زنده نگه می‌داره

بدون اتومیشن میکس خشک و بی‌حس می‌شه.

اتومیشن معمولا برای این بخش‌هاست:

• ولوم
• ریورب
• دیلی
• بعضی EQ ها برای سولو

این کار باعث می‌شه گیتار تو اوج‌ها و فرودها درست شنیده بشه.

مرحله آخر: هماهنگی با بقیه لاین‌ها

گیتار باید با وکال، بیس و درامز هماهنگ بشه. اگر گیتار با وکال تو فرکانس‌های مشابه حضور داشته باشه، باید مراقب باشی و با EQ جداشون کنی. گاهی گیتار تو قسمت‌های شلوغ باید کم بشه و تو قسمت‌های خلوت زیاد بشه.

اشتباهاتی که نباید انجام بشه

چند اشتباه که خیلی‌ها انجام می‌دن:

1. ریورب زیاد
2. EQ افراطی
3. پن نکردن درست
4. لایه‌سازی اشتباه
5. ولوم ثابت و بدون اتومیشن

جمع‌بندی

میکس گیتار یه مهارته و هرچقدر بیشتر تمرین کنی، بهتر می‌شه. این نکاتی که اینجا گفتیم می‌تونن مسیرت رو خیلی راحت‌تر کنن. اگر می‌خوای واقعا وارد دنیای حرفه‌ای بشی و همه‌چیز رو اصولی یاد بگیری، پیشنهاد می‌کنم دوره آموزش آهنگسازی رو ببینی. این دوره از پایه تا پیشرفته همه‌چیز رو کامل یاد می‌ده و دقیقا چیزی‌ هست که یک موزیسین لازم داری.